Kredimi ödeyemezsem ne olur? Banka ne yapar, patron ne yapmalı
Güncelleme tarihi: 29 Eki
Taksit günü geldi, hesapta para yok. Bu yazı, bankayı aramadan önce ne olacağını bilmek isteyen patron için: banka hangi sırayla hareket eder, hangi gün neyi kaybedersiniz, hangi kapı hâlâ açıktır.
İlk gecikmede ne olur?
İlk günlerde banka gecikme faizi işletir ve genellikle şube arar. Gecikme kaydı Kredi Kayıt Bürosu'na bildirilir; Findeks notunuz düşmeye başlar. Bu aşamada henüz hiçbir şey kırılmamıştır; en ucuz görüşme bu haftadır.
Patronların çoğu bu haftayı bankadan kaçarak geçirir. Yanlış sıra budur: bankayla erken konuşan, sonra konuşandan daha iyi şart alır.
90 gün neden kritik?
Bankacılık mevzuatında anapara veya faiz ödemesi 90 günden fazla geciken krediler donuk alacak (takipteki alacak) sınıfına alınır (BDDK Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Yönetmelik). Bu sınıflandırma bankanın size bakışını değiştirir: dosya şubeden takip birimine geçer, yeni limit kapanır, diğer bankalar da kaydı görür.
Yani 90 gün, "biraz daha bekleyelim" denilecek bir süre değil; yapılandırma teklifinin masaya konması gereken son tarihtir.
Banka hangi sırayla hareket eder?
İhtarname: borcun tamamını muaccel kılar (kredi sözleşmesindeki temerrüt hükümleri). Artık yalnızca geciken taksit değil, kalan anaparanın tamamı istenir.
Kefillere başvuru: kefil, çoğu kredi sözleşmesinde müteselsil kefildir; banka doğrudan kefilin varlığına gidebilir. Hatır çeki ve çapraz kefalet zinciri burada kopar.
Teminatın paraya çevrilmesi: ipotekli taşınmaz için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip (İİK 150/ı vd.), rehinli makine ve araçlar için rehnin paraya çevrilmesi.
Hesap ve alacak hacizleri: icra takibi kesinleşince banka hesapları ve müşteri alacakları üzerine haciz.
Bu yazı hukuki görüş değildir; sözleşmenizin hükümleri ve somut dosyanız için avukatınıza danışın. Benim işim, avukatın masasına gerçek nakit akışını koymak.
FYY nedir, kime açık?
Finansal Yeniden Yapılandırma (FYY), 5411 sayılı Bankacılık Kanunu geçici 32. maddesi ve Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında, banka borçlarının vade, faiz ve teminat yapısının yeniden kurulmasıdır. Mahkeme yoktur; bankalar arası bir masa vardır.
FYY'nin ön şartı, borcun yeniden yapılandırılınca ödenebilir hale geleceğini gösteren gerçek bir nakit akış projeksiyonudur. Bankalar "inşallah düzelir" dosyasını değil, 12 aylık simülasyonu olan dosyayı kabul eder.
Patron bu hafta ne yapmalı?
Tünelden çıkın: tek bir taksiti kapatmak için tefeciye veya kredi kartı nakit avansına gitmek, bir sonraki ayı daha ağır yapar.
12 aylık nakit akış simülasyonu: gerçek tahsilat, gerçek ödeme, A/B/C stres testi. Kâr değil, nakit.
Ödeme sırasını kurun: personel ve üretim giderleri, vergi ve SGK (e-haciz riski), tedarikçi, banka. Tedarikçiyi keserek bankayı kurtarmak üretimi durdurur.
Bankaya hazır dosyayla gidin: nakit akış tablosu, teminat listesi, yapılandırma teklifi (yeni vade, ödemesiz dönem, faiz).
FYY yetmezse çıkış merdiveni: mahkeme dışı uzlaşma, takas, gerekirse konkordato (İİK 285 vd.). Konkordato sopa değil, kalkandır.
Bursa'da kiminle çalışmalıyım?
25 yıl finans, 10 yılı yeniden yapılandırma. Danışmanlık verdiğim 22 şirketin tamamı krizden çıktı. Mahkeme süreçlerini içeriden bilen bir saha danışmanıyım; patronun yanında, avukat ve mali müşavirle aynı masada çalışırım.
Bursa'da yüz yüze; Kocaeli, Gebze, İstanbul, Sakarya ve Balıkesir'de yerinde; Türkiye'nin her ilinde çevrim içi görüşürüm.
Yorumlar